राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) बाट निजगढ नगरपालिकाको उपप्रमुख पदमा सरिता सापकोटाको नाम चर्चामा आउन थालेको छ। विद्यार्थी राजनीतिबाट सार्वजनिक जीवनमा प्रवेश गरेकी सापकोटा लामो समयदेखि राजनीतिक तथा सामाजिक क्षेत्रमा सक्रिय रहँदै आएकी छन। बालअधिकार संरक्षण, महिला सशक्तीकरण र विपन्न तथा असहाय समुदायको सेवामा योगदान र्पुयाउँदै आएकी उनको नाम आगामी स्थानीय तहको निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै रास्वपाबाट उपप्रमुख पदको सम्भावित उम्मेदवारका रूपमा चर्चामा आएको हो।

सापकोटा पछिल्लो एक वर्षदेखि रास्वपामा सक्रिय छिन। परम्परागत राजनीतिक संगठनमा रहेर विद्यार्थी राजनीति र सामाजिक अभियानको अनुभव हासिल गरेकी उनी अहिले नयाँ राजनीतिक शक्तिका रूपमा उदाएको रास्वपामार्फत आफ्नो राजनीतिक यात्रालाई अघि बढाइरहेकी छन। सामाजिक सेवाको अनुभव, शैक्षिक योग्यता र राजनीतिक पृष्ठभूमिका कारण उनको नाम उपप्रमुख पदसँग जोडिएर चर्चामा आएको हो।

सापकोटाको राजनीतिक यात्रा विद्यार्थी जीवनबाट सुरु भएको हो। कक्षा ९ मा अध्ययनरत रहँदा अनेरास्ववियुमा आबद्ध भएर विद्यार्थी राजनीतिमा प्रवेश गरेकी उनी देशमा गणतन्त्र स्थापनाका लागि आन्दोलन भइरहेको समयमा राजनीतिक परिवर्तनको अभियानमा सक्रिय भएकी थिइन। विद्यार्थी अवस्थादेखि नै राजनीतिक गतिविधिमा संलग्न हुँदै आएकी उनले संगठनात्मक जिम्मेवारीसँगै सामाजिक विषयमा समेत चासो राख्दै आएकी छन।

२०६५ सालमा भक्तपुर बहुमुखी क्याम्पसको स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (स्ववियु) सदस्यमा निर्वाचित भएपछि उनको राजनीतिक यात्रा थप जिम्मेवार बनेको थियो। विद्यार्थीको हकहित, संगठन निर्माण र राजनीतिक गतिविधिमा संलग्न हुँदै अघि बढेकी सापकोटा २०६८ सालमा अनेरास्ववियुको केन्द्रीय सदस्य बनेकी थिइन। उनले बारा जिल्ला कमिटीको सदस्यका रूपमा समेत काम गरिन। विद्यार्थी राजनीतिमा प्राप्त गरेको अनुभवले उनलाई संगठन सञ्चालन, नेतृत्व विकास र सार्वजनिक सरोकारका विषयमा काम गर्ने अवसर दिएको छ।

विद्यार्थी राजनीतिसँगै महिला अधिकार र सहभागिताको क्षेत्रमा पनि सापकोटाको सक्रियता रहँदै आएको छ। उनी अखिल नेपाल महिला संघको केन्द्रीय सदस्य भएर काम गरिसकेकी छन। महिलाको राजनीतिक सहभागिता, अधिकार र नेतृत्व विकासका विषयमा काम गर्ने अनुभव पनि उनको राजनीतिक पृष्ठभूमिको एउटा महत्त्वपूर्ण पक्ष हो। यही अनुभवलाई स्थानीय तहको नेतृत्वसँग जोडेर अघि बढ्ने सम्भावनाका रूपमा उनका समर्थकहरूले हेर्न सक्ने आधार बनेको छ।

राजनीतिसँगै सामाजिक सेवामा पनि सापकोटा लामो समयदेखि सक्रिय छिन। उनी २०७० सालदेखि श्री साथी नेपाल संस्थासँग आबद्ध भएर विभिन्न सामाजिक गतिविधिमा संलग्न हुँदै आएकी छन। विशेषगरी बालबालिकाको क्षेत्रमा काम गर्दै आएकी उनले बालअधिकार संरक्षण, बालबालिकाको हकहित र उनीहरूको सुरक्षित भविष्यका लागि योगदान र्पुयाउँदै आएकी छन। बालबालिकासँग सम्बन्धित सामाजिक समस्याको पहिचान, संरक्षण र सहयोगका क्षेत्रमा काम गरेको अनुभव उनको सामाजिक यात्राको महत्त्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा रहेको छ।

बालबालिकाको क्षेत्रमा गरेको लामो समयको योगदानको कदर गर्दै तत्कालीन राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीबाट सापकोटाले मधेस प्रदेशस्तरीय उत्कृष्ट नारी सम्मान पुरस्कार प्राप्त गरेकी छन। सामाजिक क्षेत्रमा गरेको कामका लागि राष्ट्रिय स्तरको उच्च पदमा रहेकी व्यक्तिबाट सम्मान प्राप्त गर्नु उनको सामाजिक यात्राको उल्लेखनीय उपलब्धि हो। यसले सामाजिक सेवामा उनले र्पुयाएको योगदानलाई समेत उजागर गरेको छ।

सापकोटाले राजनीतिक तथा सामाजिक गतिविधिमा सक्रिय रहँदा आफ्नो शैक्षिक यात्रालाई पनि निरन्तरता दिएकी छन। उनले त्रिचन्द्र क्याम्पसबाट समाजशास्त्र विषयमा स्नातकोत्तर गरेकी छन। त्यसैगरी, त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट दर्शनशास्त्रमा एमफिल तहको अध्ययन पूरा गरेकी छन। समाजशास्त्र र दर्शनशास्त्रको अध्ययनले समाज, सामाजिक संरचना, मानवीय व्यवहार र सार्वजनिक सरोकारका विषयलाई बुझ्न सहयोग र्पुयाउने आधार दिन्छ। राजनीतिक नेतृत्वमा शैक्षिक पृष्ठभूमि र व्यावहारिक अनुभव दुवैलाई महत्त्वपूर्ण मानिने भएकाले उनको शैक्षिक योग्यतालाई पनि चर्चाको अर्को पक्षका रूपमा लिन सकिन्छ।

पछिल्लो समय सापकोटा आफ्नै भूगोलमा रहेर बिरामी, असहाय तथा विभिन्न समस्यामा परेका व्यक्तिहरूलाई निःशुल्क सहयोग र सेवा प्रदान गर्दै आएकी छन। आर्थिक तथा सामाजिक समस्याका कारण कठिनाइमा परेका व्यक्तिहरूलाई सहयोग गर्ने र उनीहरूको दुःखमा साथ दिने कामलाई उनले सामाजिक उत्तरदायित्वका रूपमा लिँदै आएकी छन। सामाजिक सेवामा प्रत्यक्ष संलग्न हुँदा समुदायका विभिन्न वर्गका समस्या बुझ्ने अवसर प्राप्त हुने भएकाले यस्तो अनुभव स्थानीय तहको नेतृत्वका लागि पनि उपयोगी हुन सक्छ।

स्थानीय तहको उपप्रमुख पदमा निर्वाचित हुने व्यक्तिले न्यायिक समितिको संयोजकका रूपमा काम गर्ने, स्थानीय योजना तथा कार्यक्रमको अनुगमनमा भूमिका निर्वाह गर्ने र नगरपालिकाको विकास तथा सेवा प्रवाहमा महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हाल्ने व्यवस्था छ। त्यसैले उपप्रमुख पदका सम्भावित उम्मेदवारको राजनीतिक अनुभवसँगै सामाजिक विषयप्रतिको बुझाइ, स्थानीय आवश्यकताबारेको ज्ञान र जनतासँगको सम्बन्धलाई पनि महत्त्वका साथ हेरिन्छ। सापकोटाको राजनीतिक तथा सामाजिक पृष्ठभूमिका कारण उनको सम्भावित उम्मेदवारीलाई यसै सन्दर्भमा हेर्न सकिन्छ।

निजगढ नगरपालिकामा महिला नेतृत्वको विषयले पनि स्थानीय राजनीतिमा महत्त्व राख्दै आएको छ। महिला अधिकारका क्षेत्रमा काम गरेको अनुभव भएकी सापकोटा रास्वपाबाट उपप्रमुख पदमा उम्मेदवार बनेमा उनको राजनीतिक पृष्ठभूमि, सामाजिक योगदान र स्थानीय तहको नेतृत्वसम्बन्धी दृष्टिकोण चासोको विषय बन्नेछ। तर उनको उम्मेदवारीले कस्तो राजनीतिक समर्थन पाउँछ र पार्टीभित्रको निर्णय प्रक्रिया कसरी अघि बढ्छ भन्ने विषय आगामी दिनमा स्पष्ट हुनेछ।

राजनीति, शिक्षा र सामाजिक सेवालाई सँगसँगै अघि बढाउँदै आएकी सापकोटाले महिला, बालबालिका र विपन्न समुदायको हितमा काम गर्ने उद्देश्यसहित आफ्नो सार्वजनिक जीवनलाई निरन्तरता दिँदै आएकी छन। विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरु भएको उनको यात्रा विभिन्न संगठनात्मक जिम्मेवारी, सामाजिक अभियान र शैक्षिक उपलब्धिसम्म पुगेको छ। पछिल्लो एक वर्षदेखि रास्वपामा सक्रिय रहेकी उनको नाम निजगढ नगरपालिकाको उपप्रमुख पदमा चर्चामा आउनुले आगामी स्थानीय राजनीतिक प्रतिस्पर्धामा उनको भूमिकाबारे चासो बढाएको छ।

यद्यपि, सापकोटा रास्वपाबाट उपप्रमुखको उम्मेदवार बन्ने विषय हाल चर्चाकै चरणमा रहेको छ। पार्टीको आधिकारिक निर्णय, स्थानीय संगठनको तयारी र सम्भावित उम्मेदवार छनोट प्रक्रियाले मात्रै उनको उम्मेदवारीको टुंगो लगाउनेछ।