निजगढ नगरपालिका-८ स्थित गौरीशंकर माध्यमिक विद्यालय प्राविधिक शिक्षालयको नयाँ विद्यालय व्यवस्थापन समिति (विव्यस) गठन प्रक्रिया अन्योलमा परेको छ। समिति गठनका लागि पटक-पटक अभिभावक भेला आह्वान गरिए पनि आवश्यक गणपूरक संख्या नपुगेपछि दोस्रो पटकको भेला पनि स्थगित भएको छ। यससँगै विद्यालयको नयाँ व्यवस्थापन समिति गठन कहिले हुने भन्ने अनिश्चितता थपिएको छ।

विद्यालय प्रशासनले नयाँ व्यवस्थापन समिति गठन गर्ने उद्देश्यले दोस्रो पटक आयोजना गरेको अभिभावक भेलामा अपेक्षाअनुसार अभिभावकहरूको सहभागिता हुन सकेन। करिब एक हजार अभिभावक रहेको विद्यालयमा भेलामा जम्मा ५८ जना अभिभावक मात्रै उपस्थित भएका थिए। अभिभावकहरूको न्यून उपस्थितिका कारण आवश्यक गणपूरक संख्या नपुगेपछि समिति गठनसम्बन्धी प्रक्रिया अघि बढ्न नसकेको हो।

यसअघि गत भदौ १८ गते पहिलो पटक आयोजना गरिएको अभिभावक भेलासमेत गणपूरक संख्या नपुगेपछि स्थगित भएको थियो। पहिलो भेलाबाटै नयाँ व्यवस्थापन समिति गठन गर्ने विद्यालयको प्रयास सफल हुन सकेको थिएन। त्यसपछि दोस्रो पटक भेला बोलाइए पनि अभिभावकहरूको उपस्थिति उल्लेख्य रूपमा बढ्न नसक्दा पुनः स्थगित गर्नुपरेको विद्यालय प्रशासनले जनाएको छ।

विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठनका लागि अभिभावकहरूको सहभागिता महत्वपूर्ण मानिन्छ। विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीका अभिभावकमध्येबाट महिला र पुरुषको समान प्रतिनिधित्व हुने गरी चार जना सदस्य प्रत्यक्ष निर्वाचित गर्ने व्यवस्था छ। जसअनुसार अभिभावक भेलाबाट दुई जना महिला र दुई जना पुरुष सदस्य चयन गर्नुपर्ने हुन्छ।

अभिभावक भेलाबाट निर्वाचित चार जना, वडा कार्यालयबाट सिफारिस गरिएको एक जना तथा विद्यालयका शिक्षकहरूमध्येबाट एक जना शिक्षक प्रतिनिधि रहने व्यवस्था रहेको छ। यसरी अभिभावकबाट निर्वाचित चार जना, वडा कार्यालयबाट सिफारिस गरिएको एक जना, शिक्षक प्रतिनिधि एक जना र विद्यालय व्यवस्थापन समितिमा प्रधानाध्यापक सदस्य सचिव हुने गरी कुल सात सदस्यीय विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन हुनेछ। समितिको कार्यकाल तीन वर्षको रहने व्यवस्था छ।

समिति गठन भएपछि अध्यक्ष चयनको जिम्मेवारी पनि सोही समितिलाई रहनेछ। अभिभावक भेलाबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित भएका चार सदस्यमध्येबाट एक जनालाई समितिले अध्यक्षका रूपमा चयन गर्नेछ। यसरी अभिभावकको प्रत्यक्ष सहभागिताबाट सुरु हुने समिति गठन प्रक्रियाले विद्यालयको व्यवस्थापन, शैक्षिक वातावरण र संस्थागत विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिन्छ।

तर, करिब एक हजार अभिभावक रहेको विद्यालयमा दुई पटकसम्म बोलाइएको भेलामा समेत पर्याप्त सहभागिता नजुट्नुले विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठनमा चुनौती देखिएको छ। विद्यालयको नेतृत्व तथा व्यवस्थापनसँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने अभिभावकहरू नै भेलामा न्यून संख्यामा उपस्थित भएपछि समिति गठन प्रक्रिया लम्बिने संकेत देखिएको छ।

विद्यालय व्यवस्थापन समिति विद्यालयको शैक्षिक, प्रशासनिक तथा भौतिक विकासका विभिन्न पक्षमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने निकाय हो। विद्यालयको नीति तथा योजना कार्यान्वयन, शैक्षिक गुणस्तर सुधार, भौतिक पूर्वाधार विकास र विद्यालयको समग्र व्यवस्थापनमा समितिको भूमिका रहने भएकाले यसको गठनलाई महत्वपूर्ण रूपमा हेरिन्छ।

पटक-पटकको प्रयासमा समेत अभिभावकहरूको पर्याप्त सहभागिता नजुट्दा विद्यालयको नयाँ व्यवस्थापन समिति गठन प्रक्रिया कहिले टुंगिने भन्ने टुंगो लाग्न सकेको छैन। विद्यालय प्रशासनले अर्को सूचना जारी नभएसम्मका लागि अभिभावक भेला स्थगित गरिएको जानकारी दिएको छ।

अब विद्यालय प्रशासनले पुनः भेला बोलाउने र अभिभावकहरूको सहभागिता सुनिश्चित गर्ने विषयमा के कस्तो पहल गर्छ भन्ने चासो बढेको छ। अभिभावकहरूको सक्रिय सहभागिताबिना समिति गठन प्रक्रिया अघि बढ्न नसक्ने भएकाले आगामी भेलामा पर्याप्त उपस्थिति जुटाउनु विद्यालय प्रशासनका लागि मुख्य चुनौती देखिएको छ।